Solitaire-regels: zo speel je Klondike

Wat je nodig hebt

Eén gewoon spel van 52 kaarten, zonder jokers, en ruimte op tafel voor 13 stapels. Op een telefoon of computer worden de kaarten voor je gedeeld.

De opstelling

• Het tableau: zeven kolommen. De eerste kolom krijgt één kaart, de tweede twee, en zo verder tot zeven kaarten in de zevende, 28 kaarten in totaal. Alleen de bovenste kaart van elke kolom ligt open; de andere liggen er gesloten onder.
• De trekstapel: de 24 kaarten die over zijn, gesloten. Daaruit trek je.
• De aflegstapel: de stapel waarop kaarten uit de trekstapel open worden gelegd. Alleen de bovenste kaart ervan kan worden gespeeld.
• De basisstapels: vier lege plekken, één voor elke soort (harten, ruiten, klaveren, schoppen). Elke stapel wordt opgebouwd van aas tot koning.

Het doel

Breng alle 52 kaarten naar de vier basisstapels, elke soort op volgorde: aas, 2, 3 en zo verder tot koning.

Geldige zetten

1. 1.Bouw in het tableau aflopend op, met afwisselend rood en zwart. Een rode 7 mag op een zwarte 8, en een zwarte 7 op een rode 8. In het tableau doet de soort er niet toe, alleen rood of zwart en de waarde. Een kolom die zo is opgebouwd: K♠♠Q♥♥J♣♣10♦♦9♠♠.
2. 2.Verplaats een reeks. Elke open kaart kan worden verplaatst samen met alle kaarten die erop liggen, zolang die al aflopen met afwisselend rood en zwart. De onderste kaart van de reeks moet passen waar hij terechtkomt. Zo gaat 9♥♥8♠♠7♦♦ in één keer op 10♣♣.
3. 3.Vul een lege kolom alleen met een koning: een losse koning, of een reeks die met een koning begint. K♥♥Q♣♣J♥♥ mag naar een lege kolom; Q♠♠ alleen mag dat niet.
4. 4.Draai gesloten kaarten om. Als de laatste open kaart een kolom verlaat, wordt de gesloten kaart eronder opengedraaid.
5. 5.Speel naar de basisstapels. Een aas begint een basisstapel. Daarna past alleen de volgende kaart van dezelfde soort: de harten 2 op de harten aas, dan de harten 3: A♥♥2♥♥3♥♥. Kaarten gaan er één voor één op, van de aflegstapel of van een kolom.
6. 6.Trek van de trekstapel. Draai kaarten van de trekstapel om op de aflegstapel, één of drie tegelijk (zie hieronder). De bovenste kaart van de aflegstapel kan naar het tableau of naar een basisstapel.
7. 7.Neem een kaart terug van een basisstapel. In de meeste versies mag je de bovenste kaart van een basisstapel terugleggen op het tableau als hij daar past. Dat is zelden nodig, maar soms is het de enige manier om plaats te maken voor een lagere kaart. Zo komt 4♣♣ van zijn basisstapel op 5♦♦, zodat 3♥♥ erop kan.

Trek 1 en trek 3

Bij trek 1 draai je één kaart tegelijk van de trekstapel om, zodat elke kaart uit de trekstapel om de beurt speelbaar wordt: 4♦♦, dan J♣♣, dan 8♥♥.

Bij trek 3 draai je drie kaarten tegelijk om en kan alleen de bovenste van de drie worden gespeeld. De twee eronder komen pas vrij als de kaart erboven is gespeeld. Dezelfde drie kaarten, in één keer omgedraaid, liggen zo: 4♦♦J♣♣8♥♥. De harten 8 ligt bovenop, en de klaveren boer kan pas daarna worden gespeeld. Welke kaarten je kunt bereiken, hangt af van de volgorde van de trekstapel, en elke kaart die je van de aflegstapel neemt, verschuift welke kaarten bij de volgende ronde bovenkomen. Daardoor is trek 3 veel moeilijker dan trek 1.

Opnieuw door de stapel

Als de trekstapel leeg is, draai je de hele aflegstapel om, zonder te schudden, en die wordt de nieuwe trekstapel. Hoe vaak je dat mag doen, is waar de regelsets het meest verschillen:

• Onbeperkt vaak, bij zowel trek 1 als trek 3. Dat is gebruikelijk in computerversies.
• Eén keer bij trek 1 en drie keer bij trek 3. Dat is de strenge regel, en die hoort bij de Vegas-score.
• Sommige versies aan de kaarttafel staan een vast aantal rondes toe, vaak drie, hoeveel je ook trekt.

Winnen en verliezen

Je wint als alle 52 kaarten op de basisstapels liggen. Zodra de trekstapel en de aflegstapel leeg zijn en elke kaart in het tableau open ligt, is het spel in de praktijk gewonnen: elke kaart kan op volgorde naar huis, en de meeste apps bieden aan het spel voor je af te maken.

Je verliest als er geen zet meer is die nog iets verandert. Niet elk spel Klondike is te winnen, zelfs niet met perfect spel, en sommige spellen zijn vanaf de eerste kaart niet te winnen. Dat hoort bij het spel en is geen fout in het delen.

Punten

Punten zijn geen onderdeel van het kaartspel zelf; ze kwamen met solitaire op de computer. De meeste computerversies gebruiken een standaardtabel die hier dicht bij ligt:

Zetten van de ene kolom naar de andere leveren niets op. Veel versies geven een bonus als je snel klaar bent, en sommige trekken punten af naarmate de tijd verstrijkt. De precieze getallen verschillen per app.

Bekende varianten

• Vegas-score. Je begint elk spel op −52 en krijgt 5 punten voor elke kaart die je naar een basisstapel brengt, dus je hebt meer dan tien kaarten thuis nodig om boven nul te eindigen. Bij trek 1 mag je één keer door de trekstapel, bij trek 3 drie keer. Bij cumulatieve Vegas loopt de score door van spel tot spel.
• Winbare spellen. Sommige apps delen alleen spellen die eerst door een computer zijn opgelost.
• Thoughtful solitaire. Alle kaarten worden open gedeeld, zodat je het hele spel kunt plannen.
• Elke kaart naar een lege kolom. Een bekende huisregel, maar het spel wordt er veel makkelijker door. De standaardregel is: alleen een koning.

Tips

• Draai eerst gesloten kaarten om. Een zet die een kaart blootlegt, vooral in een kolom met veel verborgen kaarten, is bijna altijd meer waard dan een zet die dat niet doet.
• Maak een kolom pas leeg als je een koning hebt om erin te leggen. Een lege kolom is alleen nuttig voor een koning.
• Kies de koning met zorg. Heb je een rode vrouw klaarliggen, zet dan een zwarte koning in de lege kolom, en andersom. Met Q♦♦ die wacht, is K♣♣ of K♠♠ de koning die je haalt.
• Haast je niet met kaarten naar de basisstapels. Azen en 2'en kun je altijd veilig spelen, maar een 5 of 6 kan in het tableau nog nodig zijn om een kaart van de andere kleur (rood of zwart) op te nemen. Een 6♠♠ die in het tableau blijft, kan nog 5♥♥ of 5♦♦ aannemen.
• Doe de zetten die je in het tableau kunt doen voordat je trekt. Bedenk bij trek 3 hoe het wegnemen van een kaart van de aflegstapel verandert welke kaarten bij de volgende ronde bovenkomen.

Spelen in Solitaire

Solitaire is de Klondike van EU Studio voor iPhone, iPad en Mac. Het volgt de regels hierboven, en dit is precies wat versie 1.3 doet:

• Trekken: Trek 1 of Trek 3, onder Instellingen. Trek 1 is de standaard, en een wijziging geldt vanaf het volgende spel.
• Rondes: onbeperkt in beide modi. Tik op de lege trekstapel om de aflegstapel om te draaien.
• Lege kolommen nemen alleen een koning aan, en je mag een kaart terugnemen van een basisstapel.
• De punten volgen de tabel hierboven. Bij trek 3 is het eerste twee keer omdraaien van de aflegstapel gratis, daarna kost elke keer 20. De score komt nooit onder nul.
• Tijdbonus: alleen bij winst, 700.000 gedeeld door het aantal seconden dat je nodig had. Een winst in vier minuten levert 2.916 punten extra op. 30 seconden of minder geeft het meest, 23.333; na tien minuten is er geen bonus.
• Herstel is onbeperkt en zet de score precies terug zoals hij was. De zettenteller blijft de zetten tellen die je terugnam.
• Hints: één gratis per spel. Daarna komt op iPhone en iPad elke volgende hint na een korte advertentie; met Premium zijn ze onbeperkt. Een hint laat zien welke kaarten je waarheen verplaatst, of wijst naar de trekstapel als er niets beters te doen is. Hij stelt nooit voor een kaart van een basisstapel te halen.
• Tik op een kaart en hij gaat naar zijn beste plek; is die er niet, dan wordt hij geselecteerd en tik je waar hij heen moet. Je kunt ook slepen.
• Automatisch afmaken, standaard aan: zodra de trekstapel en de aflegstapel leeg zijn en elke kaart open ligt, stuurt een knop Afmaken alle kaarten naar huis.
• Alleen winbare spellen, standaard uit: elk nieuw spel wordt door een solver gecontroleerd voordat je het krijgt. Kan in 40 pogingen van geen enkel spel worden bewezen dat het te winnen is, dan krijg je een gewoon spel.
• Dit spel is niet te winnen: als je stopt met zetten, controleert de solver de stand. Kan hij bewijzen dat geen enkele reeks zetten het spel vanaf daar kan afmaken, dan zegt de app dat en biedt Nieuw spel, Herstel of Verder spelen aan. Vroeg in een spel is de zoektocht meestal te groot om iets te bewijzen, dus de melding komt laat in een spel, en nooit op basis van een vermoeden.
• Dagelijkse uitdaging: één spel per dag, hetzelfde voor iedereen, dat wisselt om middernacht in jouw tijdzone. Het wordt gespeeld in de trekmodus die je hebt gekozen en wordt niet gecontroleerd op winbaarheid.
• Dit spel opnieuw beginnen speelt dezelfde geschudde kaarten opnieuw vanaf het begin.
• Gratis en Premium: zonder Premium krijg je één nieuw spel per dag, en de Dagelijkse uitdaging telt als dat spel. Het spel op tafel kun je altijd uitspelen, opnieuw beginnen en herstellen, en het volgende gratis spel komt om middernacht. Premium geeft onbeperkt spellen en hints, haalt de advertenties weg en ontgrendelt elke tafel, kaartrug en kaartontwerp.
• Tafels en kaartruggen: tien tafels, zes kaartruggen en negen kaartontwerpen, elk op het vilt getoond voordat je kiest. De tafel Klassiek groen, de rug Karmozijn en het standaarddeck zijn gratis.
• Trekstapel: Automatisch, Links of Rechts, onder Instellingen. Automatisch zet de trekstapel links als de stapels boven de kolommen liggen, en rechts als ze ernaast staan.
• Dagreeks: win elke dag een spel om je reeks vol te houden. De eerste winst van elke dag wordt gevierd, samen met de dagen die je deze week hebt gewonnen.
• Klassementen in Game Center: gewonnen spellen, hoogste score met de tijdbonus, snelste winst, minste zetten en de langste reeks dagen met een winst.