Stroomprijzen in Letland
Wat een huishouden in Letland voor stroom betaalt, waar de stroom vandaan komt en hoe het land verschilt van zijn buurlanden.
Letse elektriciteit is grotendeels het verhaal van één rivier. Drie waterkrachtcentrales aan de Daugava, eigendom van het staatsbedrijf Latvenergo, leveren vaak ongeveer de helft van alles wat het land opwekt, en gasgestookte warmtekrachtcentrales in Riga zorgen voor een groot deel van de rest. De productie volgt daarom de seizoenen: overvloedig tijdens het voorjaarshoogwater, veel magerder in een droge nazomer of op een koude, windstille winteravond.
De groothandelsprijs wordt de dag ervoor vastgesteld voor één Letse biedzone. Door de sterke verbindingen met Estland en Litouwen deelt Letland zijn prijs meestal met minstens een van beide, dus meestal is het Letse cijfer eigenlijk een Baltisch cijfer.
De uurprijzen van de stroombeurs in Letland mogen niet vrij worden overgenomen, dus deze pagina toont ze niet. De huishoudprijzen hier zijn de officiële cijfers van Eurostat, die elk halfjaar worden bijgewerkt.
Waar komt de stroom in Letland vandaan?
Bruto elektriciteitsproductie in 2024 per energiebron. Bron: Eurostat (nrg_bal_peh).
Huishoudprijs sinds 2023
Gemiddelde prijs per kWh, all-in, voor een huishouden dat 2.500–5.000 kWh per jaar verbruikt. Bron: Eurostat (nrg_pc_204).
Een huishouden in Letland dat 2.500–5.000 kWh per jaar verbruikt, betaalde in het 1e halfjaar 2026 gemiddeld 24,1 ct/kWh, all-in, 1% minder dan een jaar eerder (Eurostat).
Het cijfer van Eurostat voor elk halfjaar, inclusief belastingen, heffingen, netbeheerkosten en btw. Twee keer per jaar bijgewerkt.
Wat kost alledaags stroomverbruik in Letland?
Berekend met de prijs voor Letland: 24,1 ct/kWh, het gemiddelde voor huishoudens, 1e halfjaar 2026.
- Een volle waterkoker€ 0,0322.000 W · 4 min
- Een wasbeurt€ 0,241,0 kWh per keer
- Een droogbeurt€ 0,602,5 kWh per keer
- Een uur ovengebruik€ 0,602.500 W · 1 u
- Een avond tv€ 0,097100 W · 4 u
- De auto opladen€ 9,6640 kWh, van 20 naar 80%
Zo werkt de stroomprijs in Letland
Open markt, Baltische prijs
Letland is de biedzone LV in de Europese day-aheadmarktkoppeling, met Nord Pool als belangrijkste beurs voor de Baltische staten. Huishoudens kopen hun stroom sinds januari 2015 op de open markt, toen het gereguleerde tarief voor hen afliep. Latvenergo, dat onder het merk Elektrum verkoopt, is nog steeds verreweg de grootste leverancier, maar andere bedrijven concurreren met aanbiedingen met een vaste prijs of gekoppeld aan de beurs. De toezichthouder voor openbare voorzieningen (SPRK) keurt de nettarieven goed; Augstsprieguma tīkls (AST) beheert het hoogspanningsnet en Sadales tīkls het grootste deel van het distributienet.
Netbeheerkosten, steunheffing en btw
De energieprijs is maar de eerste regel op een Letse rekening. Distributie en transport worden in rekening gebracht volgens tarieven die SPRK goedkeurt. Jarenlang stond op de rekening ook de component voor verplichte inkoop, bekend als OIK, die steun aan hernieuwbare centrales en warmtekrachtcentrales betaalde; de hoogte ervan is meermaals aangepast toen de regeling werd hervormd. Over alles komt btw. Omdat het netdeel langzaam verandert, komen de schommelingen van maand tot maand vooral van de beursprijs en de voorwaarden van het leveringscontract.
Voorjaarshoogwater, gas en de buren
Geen enkele factor weegt in Letland zo zwaar als het debiet van de Daugava. Als in het voorjaar de sneeuw smelt, draaien de waterkrachtcentrales op volle toeren en zakken de Letse prijzen vaak richting het Noordse niveau; in een droog jaar moet het land meer importeren en de regionale prijs betalen. De gasprijs telt mee zodra de centrales in Riga de prijs bepalen, meestal in koude perioden met weinig water en wind. En omdat Letland midden in de Baltische keten ligt, beïnvloeden de kabels van Estland naar Finland en van Litouwen naar Zweden en Polen zijn prijs bijna net zo sterk als zijn eigen centrales.
Water uit de Daugava en warmte uit Riga
De ruggengraat is de cascade aan de Daugava, met de waterkrachtcentrales Pļaviņas, Ķegums en Riga, gebouwd in de Sovjettijd en sindsdien gemoderniseerd. De tweede pijler is gas dat wordt gestookt in de warmtekrachtcentrales van Riga, die ook een groot deel van de hoofdstad verwarmen; de grote ondergrondse gasopslag in Inčukalns ondersteunt die rol al lang. Hout en andere biomassa stoken kleinere warmtekrachtcentrales in het hele land. Zonne-energie is de laatste jaren snel gegroeid, terwijl wind nog klein is, al worden er meerdere grote projecten op land ontwikkeld.
Waterkracht tussen olieschalie en wind
Elke Baltische staat wekt zijn stroom anders op. Estland bouwde zijn systeem op olieschalie en voegt nu wind en zon toe; Litouwen is de windkoploper van de regio geworden en importeert via kabels naar Zweden en Polen. De waterkracht van Letland geeft het iets wat de buren missen: stroom die urenlang in de stuwmeren kan worden opgeslagen en vrijgegeven als de prijs hoog is. In natte perioden verkoopt Letland aan beide buren; in droge koopt het van hen.
Letland vergeleken met de buurlanden
In 2024 was de stroomproductie in Letland als volgt verdeeld: 51% waterkracht, 26% gas en 10% bio-energie. Wind, zon, waterkracht, kernenergie en bio-energie leverden samen 73% van de productie in Letland.
Bruto elektriciteitsproductie in 2024 per energiebron. Bron: Eurostat (nrg_bal_peh). Pompcentrales zijn niet meegeteld.
Mijn Stroomprijs is nog niet beschikbaar voor Letland
Mijn Stroomprijs toont uurprijzen in Denemarken, Noorwegen, Zweden, Duitsland, Frankrijk, Nederland en België.
Mijn Stroomprijs is er voor Denemarken, Noorwegen, Zweden, Duitsland, Frankrijk, Nederland en België.
Vragen over de stroomprijs in Letland
- Wat betaalt een gemiddeld huishouden in Letland voor stroom?
- Een huishouden in Letland dat 2.500–5.000 kWh per jaar verbruikt, betaalde volgens Eurostat in het 1e halfjaar 2026 gemiddeld 24,1 ct/kWh per kWh, all-in. De prijs hangt af van de netbeheerder en het contract.
- Hoeveel van de stroom in Letland komt uit waterkracht?
- In 2024 kwam 51% van de stroomproductie in Letland uit waterkracht (Eurostat), de grootste afzonderlijke bron.
- Hoe verhoudt de energiemix in Letland zich tot die van de buurlanden?
- In 2024: Letland: waterkracht 51%, gas 26%; Estland: steenkool, bruinkool en turf 23%, bio-energie 21%; Litouwen: wind 46%, zon 19%.
- Waarom staan er op deze pagina geen Letse uurprijzen?
- De Letse day-aheadprijzen worden berekend in de Europese marktkoppeling en gepubliceerd door Nord Pool, waarvan de gegevens niet vrij mogen worden herpubliceerd. Om binnen de regels te blijven, toont de pagina in plaats daarvan de officiële huishoudprijzen van Eurostat, die netbeheerkosten, heffingen en belastingen omvatten.
- Waarom produceert Letland het grootste deel van zijn stroom in het voorjaar?
- Omdat de Daugava het meeste water voert als de sneeuw smelt, meestal in april en mei. De drie waterkrachtcentrales aan de rivier draaien dan bijna op volle capaciteit, vaak genoeg om Letland te laten exporteren. Later in het jaar neemt het debiet af, en moeten gascentrales en import het gat vullen.
- Is Letland zelfvoorzienend in elektriciteit?
- In de meeste recente jaren niet over een heel jaar. In maanden met een sterk rivierdebiet kunnen waterkracht en de centrales in Riga de vraag dekken en een overschot voor export overlaten. In droge perioden en in de winter is Letland afhankelijk van import via Estland en Litouwen, dus over een volledig jaar was het doorgaans een netto-importeur.